Главната роља е препознатлива за прволачињата, Џилијан Асанж го игра Леонардо ДиКаприо. Останатите улоги се малку потешки за дешифрирање, но ќе ускокнам со неколку. Само за читателите на овој блог; Мајкл Кејн е замаскиран со класичната улога на старомоден детектив, во современието би одговарало ко шефче на одел од МИ6 или ЦИА, додека симпатичната и млада помошничка ја игра улогата на Anon или Gnosis, знаете, оние млади идеалистични деца, технички гикови и хакери. Жената на ДиКаприо Леонардо во филмот е тотално нереален лик, моќен покренувач на целата сторија, како идеалот за справедливост на Џулијан Асанж.

Многу е зезнато кога ќе се побрка сонот со јавето, како во Inception, сон во сон во сон во сон. Двојно е така, кога ќе се побрка имагинарното со реалното во животните ситуации. И кога се игра игра во игра во игра во игра, не е на одмет да се стави еден клик-клак во џебот, колку да се сепнеме каде сме сите ние.

Од личното до општото и назад кон личното. Секоја мисла, идеа, претстава доколку не е натопена во емоции е лажна. И кога говорам за сталинизам, фашизам, или југословенски социјализам до 70тите, можам да покажам емпатија со страдалниците и жртвите, да сочувствувам и да се обидам да разберам, но личното искуство е индиректно изведено, при што воопшто не ја потценувам најдиректната генерациски пренесена емоција. Па така, кога Караџа говори за општествените системи „Ние од оваа генерација помлади теоретичари сме прилично начисто кога станува збор за социјализмот како општествено – политички модел: сметаме дека тој е репресивен, дека во неговите рамки не се исполнуваат човековите рамки(права) и слободи и тој не е најдобриот политички облик, кој(либерална демократија) ако не е најдобар, тој е најмалку лош од сите општествени облици“ неговиот став ми е сосем приемчив за рациото, но сепак со емоцијата нешто не штима. Во пронаоѓањето на кваката за “нештимањето“ можеби сосем добро да послужи “тој е најмалку лош од сите општествени облици“ кој уклапа со кваката од за “најмалку лошиот самоуправен социјализам“ од екс ЈУ социјализамот, каде и тој систем имаше “доблест да ги признае“ и оправда општествените фалинки. Но вообичаено го избегнувам вака поставениот дискурс кон општествените системи, напросто тоа е дел од она што не штима, се чини застарен, не нуди пробив и расветлување на современието. И верувам дека Караџа ќе се сложи со ова. ББЦ статијата со поставените новинарски прашања и приод кон темата повеќе егземпларно ја покажува намерата за дискурсно вкалапување во теоретската орвел поставка за тоталитарноста на општествените системи која им лежи на постарите интел. кадри, додека на теренското јаве ние веќе некое време сме искчекориле и живееме во хакслиевиот храбар нов свет, особено помладите од 40 години.

What Orwell feared were those who would ban books. What Huxley feared was that there would be no reason to ban a book, for there would be no one who wanted to read one. Orwell feared those who would deprive us of information. Huxley feared those who would give us so much that we would be reduced to passivity and egoism. Orwell feared that the truth would be concealed from us. Huxley feared the truth would be drowned in a sea of irrelevance. Orwell feared we would become a captive culture. Huxley feared we would become a trivial culture, preoccupied with some equivalent of the feelies, the orgy porgy, and the centrifugal bumblepuppy. As Huxley remarked in Brave New World Revisited, the civil libertarians and rationalists who are ever on the alert to oppose tyranny “failed to take into account man’s almost infinite appetite for distractions.”

Превртено, француските професори знаат да кажат “доста со пракса, дајте ми теорија.“ Одговорно тврдам дека Париз е далеку, ова е Балкан. Чисто онака, од практични причини, теоретското дефинирање на слободата го оставам да егзистира во Франција, каде од оригиналната парола “слобода, еднаквост, правда или смрт“ е исфрлено “или смрт“ затоа што македонскиот републиканизам нужно метафизички го редуцира до “слобода или смрт.“

И навистина, за слободата да не остане предмет на занимација на академските кругови треба да се пронајдат практичните апликации, нејзиното отелотворување во реалноста. Што претставува таа за поединецот и како тој ја практикува?

Тука ќе се обидам преку примерот со блог слободата. За таа цел обилно ќе позајмам од ставотезата на Нејт Хагенс изнесена во записот Clown Fest , со сета слобода на нет пиратеријата и интерпретација, без срам и без вообичаената измама со скоцкано цитатно прикривање на сопствена безставност со кое се служи, исто така обилно, широко распространетата интелектуалната импотенција. Ќе си умислам дека имам одредено стеканато право на кловновската метафора заради претходното коментирањето со жижековите жонглирања пред воопшто да го посетам кловновскиот фестивал на Нејт

Чекорам вака, ширењето на интернетот донесе на дофат огромен мемеплекс од информации, анализи, увиди; и блогови. Оваа придобивка во менталната и социјална слобода изразена преку опсегот на можностите во сајбер просторот доведе до брз раст во самоизразувањето. Иронично, овој комплекс на сајбер пејсажот постои истовремено со забрзувањето на вистинските кризи во економијата, енергетиката, екологијата, трипл Е на глобален план. За поразговетна домашна слика, дополнително на стандардната криза за транзиционите источноевропски земји во развој како чир дразни политичко идентитетната проектирана и наметната криза.

Стекнувањето социјален статус е примарен двигател во животинскиот свет и останува клучен двигател во човечките групи и општествените заедници. Само по себе ништо лошо. Во почетоците на блогирањето тоа се одвиваше спонтано во голема мера со взаемно почитување и воглавно почитување на основните непишани правила на однесување. Оние кои беа најречити, најубедливи, најинтересни во една релативно ограничена група на блог ентузијасти прилично објективно се здобиваа со социјалниот блог статус. Никој не блогираше за пари. Со сите слабости и детски болести, од линкање преку коментари та дури до место на насловната, целиот процес на востановување на блог заедницата имаше доволна доза на објективност.

Повеќето луѓе се пристојни и пасивни. Но постојат и непристојни и наметливи. Она што кај нас е познато како “дојдоа диви, истераа питоми“ во економијата е познато како Грешамов закон “Bad money drives out good.” Со тек на време како се повеќе луѓе се вмрежуваа, ги совладуваа техниките и знаењата за блогирање, неминовно се зголемуваше и бројот на неразумните. А еден неразбран има капацитет да растера 10 разбрани. Од будалиот и пијаниот бега.

Лека полека, блогот и интернетот стана прибежиште за пропагандисти и проповедници, алтруисти и измамници, рицари и кловнови. Блог шум, неквалитет и его оргија под превезот на анонимноста станаа правило наместо исклучок. Општеството на спектакли, циркусот од реалноста се пренесе во виртуелниот простор. Паралелно хакслиевиот храбар нов свет се збогатува со грото од секоја наредна генерација што зачекорува во зрелоста со истрениран павлов рефлекс на инстант гратификација, со мал временски опсег на задржување на вниманието и без способности за истрајност и подлабоки теоретски и животни конструкти.

Главната причина за завршетокот на таканаречениот златен период на Блогерај, каде придобивките од виртуелната социјалната интеракција од рефлектираното, осознаето, и споделено, напати знаеше да се претвори во задоволство со новостекнати реални пријателства и познаства, не лежи во отсаството на акутно дразнење на чирот, политичките регрутации и инфилтрации, истрошеноста на блогерите и темите, тоа се или ефемерни, или споредни причини, туку над се во глобалниот социјален фестивал на кловнови. Појавата на Фејсбук – тоа е само циркус над циркусите. Мега циркус. Кловновите, тие се насекаде.

И кога Трендо вели “блогерајот го убија идиоти, а го погребаа кукавици“ тој е само делумно во право. Точно, светот наликува на оној од филмот Идиократија, но блогерајот живее со идиотите, како и секоја поширока социјална мрежа. А кукавиците се кукавици затоа што не се елитисти. Блогерајот, онaков каков беше е можен само со елитисти. И затоа не барајте од мене да не бидам елитист. Напротив, барајте да бидам уште поголем елитист. Повремено сум крал, ако не сте забележале

После се`, каде е слободата? Во практична смисла што е слободата? Како да ја практикувам блог слободата?

Значи, кога востановеното и доминантно разбирање дека блогерајот ја рефлектира реалноста, го преобратувам во спротивното, реалноста се рефлектира во блогерајот, велам дека мојата слобода да ги осуштествам своите стремежи е нападната од фестивалот на кловнови. Слободата за креација и експресија е нападната.

И уште една битна работа. Немам време за уште неколку, но имам интересен одговор на следново од Караџа,

Денес е социјалчно чувствително општественото живеење, ни никој не може да те грабне од дома, оти некој му рекол оти си рекол нештоо, и да те однесе на ридот и да пука во тебе и во тие со тебе; па оти рикааш од бол по спас и гнев од бесмисла, да почне со токмак глава, по глава, за врева да нема, само оти поинаку мислиш дека треба да се ораганизра општеството. Денес манупулираат властодржците како никогаш до сега, но денес никој не може да дојде дома и да те избрка од куќата и ко паланечки паша со несоблечени чизми да се втурне во твојата послтела.

во петте минути со Полковникот Курц од Апокалипса Сега

“имаш право да ме убиеш, имаш право на тоа .. но немаш право да ми судиш“

Косово, протести, камења, Балкан, етнички напнатости, стравувања и групирања. Сето тоа не е доволна причина, да не си поиграме, особено ако си играме со играчките на големите момчиња. Може да биде интересно.

А големите момчиња си играат со јаки компјутери, креирање на вештачки (artificial) општества, прилагодливи комплексни системи, моделирање на животи и територии, стратегии. Еден од пионерите во оваа област е Thomas Schelling, економист нобеловец од 2005, професор по надворешни работи, национална одбрана, нуклеарна стратегија, креаторот на едно упростено вештачко маало пред триесетина години.

Интересот на професорот Шелинг за колективната организација и дезорганизација го навела професорот појавата на комплексните динамички социјални патеки да ја поврзе со дејстувањето на поединците, кои, во суштина, следат едноставни правила. Овие индивидуални повинувања на едноставните правила може наеднаш да доведат до промени, и свртувања, во комлексните системи.

Неговата размисла, и опсеравција,  била фокусирана на прашањето за сегрегацијата во Америка. Тешко е да се најдат соседства во кои, да речеме, немаме преовладување на белците или црнците помало од 70-80%. Расното групирање вообичаено ја следи “U“-кривата, изборот помеѓу двата екстрема. Но што ако ова не е произлез на екстремен и длавоко всаден расизам, или национализам. Својата интуиција, дека ќе се добие многу повеќе сегрегација отколку што се обично се очекува ако луѓето од заедничкиот простор се остават на слободно взаемодејство, професорот Шилинг ја преточува во математичка, па компјутерска, игра со одредени правила. Основна карактеристика при моделирањето на системите на динамичното општество е тоа што за чинителите, поединците или некоја друга микро општествена единица, претпоставува дејство кое произлегува од проценката во најблиското опкружување, или чинителите немаат познавања за поширокото општество.

Во играта имаме црвени и плави. Секое поле претставува замислено домаќинство. Што ќе се случи ако секое домаќинство, црвено или плаво, посака да биде сосед со две од истобојните домаќинства од околните шест. Резулатите од произволниот почетен распоред на црвените и плавите полиња, без празни места на таблата, е пред Вас.

Слика1 е составена од последователни временски исечоци на резултатите од таблата каде имаме слободна интеракција на чинителите. Веднаш по првиот рандом фрејм, на вториот фрејм имаме забележителна обоена гравитација. Веќе со третиот исечок имаме изразита поделеност, додека четвртиот конечен фрејм донесува само ситни корекции во контурите. Бидејќи имаме произволен почетен распоред на обоените полиња се добиваат и различни резултати од симулацијата, но прикажаниот резултат е типичен. Во симулираната динамичка упростена игра немаме претпоставена силна етноцентричност, туку само желба за одредена “нормална“ перцепција за етничко-идентитетно поврзување. Овие луѓе би биле перфектно среќни и во пата-пата обоено соседство, но на таблата сосема поинаку се подредени боите, без интенција.

Но, што се случува кога како почетен услов имаме барање за само еден сосед од иста боја (слика2). Другите претпоставки се исти како претходните. Овој пат резултатите се помалку драстични, а сепак имаме диференцијација со тек на времето, од фрејм до фрејм. Интересни резултати на експерименталната табла со луѓето кои посакале единствено да не бидат “сами“, идентитетно изолирани.

Од бенигната игра со расната обоеност на американските соседства да се префрлиме на игрите со примитивните Балканци. За овие простори стандардно се употребуваат зборовите, како, етничко чистење, геноцид, војни, насилие, желби за вековни нереализирани Големи … како создадени за игри со симулација на таблите. По се изгледа дека овој тип на игри повеќе ни прилегаат. Ако за првите соодветсвува финото подредување, општество кое се подредува систематски но несвесно, за Балканот соодветсвува системското но несвесно растурање.

Една таква игра доаѓа од Центарот за Социолошка и Економска Динамика на Brookings Institution симулирана од Joshua Epstein. Безредија, улично насилство, масовни убиства, геноцид, сите овие несакани општествени појави, се случуваат ненадејно, каде имаме точка на прекршување карактеристична за динамичните комплексни системи. Каде исчезнуваат граѓаните почитувачи на законот, мирољубивите и благородни луѓе, кои за час се преобразуваат во насилници, убијци? Покрај психолошко-социолошките одредници за толпата, заразата со насилство, и слично, социолозите од Брукингс Инситутот нудат сознанија дека луѓето во тие ситуации сепак остануваат рационални, ја зачувуваат индивидуалноста, и имаат сосем добра проценка на ситуацијата во која се нашле. Масовното лудило, колективната хистерија, според Епштајн, е само илузија. ( IMO, илузија е несоодветен збор за умствената рационализација која ја прави мозокот во тие животни ситуациии. Критиката која би произлегла од потребата за математичко формулирање на комплексните динамички модели е сосема разбирлива, несовршена и докрај недофатлива, како што ни се недофатливи докрај линиите на мозочното спојување и разделување. Сепак ова е издржан обид за отсликување на умствените магистрали и автопатишта во математички формули, и тоа е веќе опиплива варијабла.)

Во моделите на Епштајн секој чинител има зададени обележја: незадоволство, етничка нетрпеливост, и воља за ризикување на апсење, како и стандардната карактеристика – делување според тоа што се случува во непосредното соседство и неможноста за согледување на севкупната слика во општеството. Во оваа игра на вештачки геноцид имаме зелени и плави. Чинителите (луѓето) се поставени во услови на етничка тензија. Со зголемување на тензијата одредени чинители, во случајов обоените точки, се “активираат“ – што може да биде хулиганско ограбување, или убиство. Ова активирање е означено со црвена боја, незадоволството или омразата на чинителите го надминува стравот од апсење, или последиците.

На слика3 имаме ситуација каде етничките тензии го надминале прагот на активирање и на првиот фрејм имаме убиства на произволни места, означени со црвено. На почетокот ова е масовно, поплава од црвени точки, но со тек на времето популацијата е намалена и следува групирање на одредени простори, а бројот на убиства се намалува (фрејм2). Со фрејмот 3 плавите и зелените се поделени и имаме насилства по линиите на разграничување. Симулацијата продолжува и последните исечоци зборуваат сами за себе. Резултатите од многубројните симулации говорат дека ниедна страна во случајов не е во предност, шансите да надвладее подеднакви за зелените или плавите. Балансот се одлучува со некој рандом настан на теренот.

Во следната симулација имаме дополнителен елемент во играта – мировници означени со црно. Правилото за нив е да го уапсат активираниот чинител. Кога се тие во близина помалку запалените глави се повлекуваат од активностите кои инаку би ги сториле. Резулатите од симулацијата со мировниците се поинакви. На почетокот, фрејм 1, имаме насилства но во помал број. Тие кои ќе направат недело се апсени и отстрането од таблата. Иако насилствата се локализирани, фрејм 2, тие продолжуваат поради недоволниот број мировници, се до фрејмот 3, каде  имаме создадено енклави кои можат да се покријат со бројот на мировници по линиите на разграничување. Но доколку мировниците се повлечат …

Претставените примери на игри се упростени верзии на игрите кои ги симулираат големите момчиња со своите процесорски моќни машини. Тие се само добар вовед во темата, погодни за мали когнитивни исчекори. На овие простори коридорно-судбинската географија си го прави своето и покривањето со розева желбовна постелнина нема да пренесе таква боја во јавето. Лупањето со коментари или лупањето со камења, на блогерско или на улично ниво, не може да ги донесе посакуваните резултати. Но сепак на  некое друго ниво може да покрене ланец на реакции кои може да бидат клучни, или насушни.

Овие модели покажуваат дека и најпростите општествено организации може да доведат без интенција до симултан ред: резултатите во ниедна смисла не се случајни и во ниедна смисла не се намерни. Комплексноста може да биде причина за грижа на креаторите на политиките, затоа што во себе ја носи нестабилноста на општестената и економската динамика со многу непредвидливости и можноста за покривање. Но таа може да биде и алатка овозможувајќи покренување на голем ланец на посакувани реакции, со мала и фокусирана акција.

Резултатите кои утре ќе ги одживееме на сопствена кожа ќе зависат од тоа дали луѓето од врвовите на нашето општествено-политичкото скалило, оние со моќ на одлука,  денес покрај себе имале соработници кои со јаки компјутери ги направиле вистинските игри на симулација или пак крај себе имале само симулатори.

***

Во креирање на записот најповеќе е користена обемната и содржајна статија на Atlantic.com (од каде се превземени и сликите).

Тематско дополнување: Затвореничка Дилема и Песочно Купче

————————–

Репринт: прилика да ги уфрлам сликите, ги немаше.

Коментар: Се разбира оти се упростени примериве, повеќе се вовед во проблематиката. Никој, барем троа паметен, не кажува дека може да квантифицира ни приближно нешто толку комплексно како општествениот живот. Но ако разгледаш во кои области е ставен фокусот на комплексната социолошка динамика ќе се види дека не е без врска обидот, и без резултати.

Она во што сум прилично уверен е дека од толку многу борци, првоборци, политика, агенди и идеологии, не се гледа теренот од каде сите тие “глупости“ црпат сила и колку се далеку од метата во која се колнат дека стрелаат. Сите би да се качат на кровот, а никој не ги гледа темелите. Јас барем ја сметам оваа проблематика од “темелните“, во тој контекст нека се разбере записот.

Ажурирање: Утрово налетав на Радикална Картографија.

Any city-dweller knows that most neighborhoods don’t have stark boundaries. Yet on maps, neighborhoods are almost always drawn as perfectly bounded areas, miniature territorial states of ethnicity or class. This is especially true for Chicago, where the delimitation of Chicago’s official “community areas” in the 1920s was one of the hallmarks of the famous Chicago School of urban sociology.

И како што вели Бизнис инсајдерот: Америка е позната како „големиот котел на топење“ но вистинската слика повеќе наликува на сервирана чинија “онде грашок, ваму месо, таму компир“. Со други зборови кажано, во големите американски градови постои јасно изразена расна/етничка сегрегација. Илистрирано (Image: Eric Fischer on flickr) низ сликички каде секоја точка претставува 25 луѓе: црвени точки – белци, плави точки – црнци, зелени точки – азијати и портокалови точки – хиспанероси.

Њу Јорк

Лос Ангелес

Детроит

и Чикаго од каде доаѓа Претседателот Обама

Продлабочена анализа на настаните низ кои минуваме по распадот на СФРЈ, недвосмислено покажува дека основната причина за проблемите со кои сме соочени е всушност – (карактерот на) државата. Ако систематично се редат камчињата, мозаикот релативно лесно открива дека сите потези на меѓународниот фактор водат во: редефинирање, рекомпонирање, распарчување… или, барем – демакедонизирање на оваа држава. (сопствено болдирање м.з.) Иднината ќе покаже која е точната намера.

Според фактите, целта е македонскиот народ да ја загуби својата држава. Тоа е секако најлесниот начин да се затвори и т.н. „македонско прашање“, кое сé уште, преку сите соседи, го бранува Балканот. Ако нема македонска држава, нема проблеми. Така, националниот идентитет на македонскиот народ, неговиот јазик, култура, историја… ќе бидат само неизбежна колатерална штета – резултат на загубената држава.

Настаните од 2001 година имаа значајна улога во реализацијата на овие планови. Нам сé уште ни се чини дека тие беа само резултат на случувањата на Косово и на големоалбанските аспирации и ништо повеќе. Но не е така: 2001-та е многу значајна етапа во процесот на демакедонизирање на државата. Договорот од Охрид тоа јасно го потврдува.

Во целиот овој галиматијас, Атина е само формален иницијатор на процесот, додека интересот за него е значајно поширок од грчките аспирации. Впрочем, негови главни носители се други (многу поважни) меѓународни фактори.

Да спомнеме само неколку клучни докази за тоа:

1. Прв чекор – непризнавање на државата. По распадот на СФРЈ, т.н. Бадентерова комисија на ЕЗ оцени дека Македонија ги исполнува условите за признавање. Брисел го игнорираше тоа и не ја призна државата. Зошто?

2. ЕЗ, во јуни 1992 година (Лисабон), признавањето на државата го стави во невозможен контекст – не смее да се користи името (зборот) Македонија! Овој услов, во една или друга форма, е актуелен цело време, а особено денес: државата може да биде прифатена само ако не е македонска. Зошто?

3. Пред околу 18 години Атина ни воведе целосна економска блокада, со затворање на јужната граница. Северната веќе не функционираше поради санкциите врз СР Југославија. Бевме оставени без железнички врски со светот. Никој не реагираше иако тоа беше спротивно на регулативите на ГАТТ (членот 5) со кои меѓународно се гарантираше слободен транзит на (наши) стоки (преку Грција). Тоа траеше речиси две години, што е доволно да се уништи и многу посилна држава од нашата. Зошто се толерираше тоа?

4. СБ на ООН, игнорирајќи го сопствениот Устав (Повелба), не го призна постоењето на македонска држава, и го оспори нејзиното име. Ветувањето дека проблемот ќе се реши за неколку месеци беше чиста измама за да ја проголтаме неправдата. На сите мора да им било јасно дека нашето откажување од сопствената држава не се постигнува брзо.

Најавеното користење на референцата само во системот на ООН е друга лага, бидејќи тоа не беше можно.
Кој стоеше зад сето ова и зошто?

5. Привремената спогодба, потпишана во 1995 година и депонирана во ООН, беше 75 проценти во корист на Грција, ама ни гарантираше дека нема да се блокираат нашите евроатлантски интеграции. Оваа клаузула, меѓутоа, се покажа како пречка за реализација на плановите. Влегувањето во НАТО и ЕУ, со референцата, значително би ги намалило шансите да се одземе македонскиот карактер на државата. Уште пред некоја година, кога се сфатило дека таа обврска ќе ја искомплицира ситуацијата, Нимиц јавно изјави дека спогодбата повеќе не важи! Зошто го стори тоа, ако не поради оваа клаузула, која не дозволува блокада на нашите интеграции во НАТО и ЕУ, а таа им е сега главен адут против нашата земја? Кога решивме да се обратиме до судот во Хаг, за непочитувањето на спогодбата, меѓународниот фактор отворено се спротивстави и остро го осуди тоа. Зошто? За наше добро?

6. Картите полека се отвораат и меѓународниот фактор сега е веќе без ракавици: настапува со отворени закани и уцени. Уплашен е, веројатно, дека итно мора да ја постигне целта. Ставот е прецизен: или државата нема да биде македонска, или нема членство во НАТО и во ЕУ.

Овие закани и уцени доаѓаат главно од Вашингтон и од Брисел. Добро е што ние ги сметаме нив за пријатели, ама тоа треба да се прави со многу повеќе дикат.

7….
Овие политики и политички процеси недоволно се детектираат кај нас. Настаните ние ги следиме издвоено, според дневните политички потреби, не во континуитет. Сепак, нешто не е спорно: (речиси) сите основни документи, со кои се реализира оваа стратегија ги подготвил главно Вашингтон (некои во координација со Брисел или членки на ЕУ). Тоа се: резолуциите на СБ за нашиот прием во ООН, Привремената спогодба, предлозите на Нимиц, Охридскиот договор… Дали е тогаш случајно што и најжестокиот притисок врз нашата земја, да се откажеме од сопствената држава, цело време доаѓа од овие центри?

А некои, не кои било, упорно нé уверуваат дека треба да си ја смениме само референцата!?!

————–

Прашањето е, се чини, изџвакано та преџвакано. Во битката за умот, постојаното подгревање и одржувањето тензија, остава блуткав вкус во устата на восприемачот со секое навраќање на ова прашање. Покрај тоа, сепак, прашањето никако да скисне, доволна потврда тоа за нас  е од витална егзистенцијална природа.

Откако постмодернииот приод и аспекти со деконструкција и дешифрирање на прашањето за името го изгуби здивот и со тоа моќта за привлекување на вниманието, тоа сега воглавно соголено во прегратките од доменот на  класичната политика, геополитика и интереси. Антиквизацијата, колкав му бил на Аце, коњот на Гоце, историските словени, белите пелазги, или моронската теза дека името не е идентитет, веќе не се наметнати медиумски топ теми.

Но, затоа, баналноста и тривијалноста остануваат хакслиева константа. На домашен план, накитени до наконтени со Гручо Маркс украси, од собранискиот насилнички инцидент до сексуљавото соопштение на Уставниот суд, се забележува процесот на засилена политичка таборизација и поларизација во веќе воспоставената системска матрица. Условно, на надворешен план, воочливо до очебол е догматизмот на евроатлантскиот пат и европските определби со сместувањето на анкените резултати и препирките кој е поголем титов пионер, а кој скршнал од патот. Наизглед без идеолошката компонента, а со уздите на европските фондови и на нво парични дотации преврзани на двопартискиот оглав до работните места и минимална материјална живеачка, догматизмот на евроатланскиот пат во својата тоталитарност го надмашува идеолошкиот догматизам на претходниот социјалистички систем. Тој е далеку помоќен и поперфиден во своето делување, не преку директно сузбивање на слободната мисла и иницијатива, туку преку нивно обезмоќување и искривоколчена апсорпција. Убиствените коњаници на каубојската корпоративна глобализација го нудат изборот да бидете јавнати или да ја прифатите судбината на индијанецот.

Назад кон темата, текстот на опитниот и секогаш сериозниот Ристо Никовски не е на блог менито во улога на антипод на медиумско полтичката банализација. Дури мислам дека амбасадорот свесен за ова води сметка за речникот и начинот на образложување за да ја избегне политичката тривијалност. Прецизната таксативност и јасноста во искажаните ставови се дозирани токму од оваа причина. Тоа нималку не ја еродира ерудитско изведената главна мисла на амбасадорот Никовски искажана и во насловницата на текстот.

Да прокоментирам две појави кои ги регистрирав низ придружните коментари во неговата колумна. Прво, инсистирањето до Никовски за понуда и медиумско обеледонување на решенија во актуелната полтичка состојба, правено со малку дикат, би водело кон дополнителна политичка биполаризација и со тоа би било контрапродуктивно. Опсегот на решенија се насетува со изнесеното во самата колумна. И второ, задржувањето на потезите во однос на името од критичниот период 91` – 92`. Бездруго, грешките во тој критичен период се значајни и консеквените опашки ги определиле (не)приликите денес. Но голото вперување прст кон виновникот и истакнување на грешките без соодветен, или вметнати и искористени за било чиј партиски, контекст, претставува токму тоа – гола позиција.

Да ја искористам необврзната блог слобода, со дикат, да понудам метафорично воопштен контекст. Кога човек ќе се најде во животно загрозувачка опасна ситуација, бура на отворено море, искачување на високи врвови, воен конфликт или слични ситуации, ретко се случува една грешка да биде фатална. Најчесто, наместо еден погрешен избор, причината лежи во низа взаемно подржувачки секвенци од погрешно избрани одлуки. Одлуките можеби не изгледаат погрешни во даденото време, но погледнати во ретроспектива тие секако изгледаат така. Крајниот резултат е ситуација во која нема повеќе потези кои не би биле екстремно опасни или бесполезни. Како во шахот, нема повеќе потези – шахмат. Тогаш, при таа ситуација, ниту еден од претходните потези не може да се врати назад. По прашањето на името Македонија не се наоѓа во безизлезна шахмат ситуација. Периодот, сегашната секвенца на одлука, секако е критичен, како во 91`. Тешките последици од тогашната одлука секако влијаат и се чувствуваат, но тие не се оправдание за потезите што треба актуелно да се повлечат. Било каков потег по ова прашање бездруго ќе биде ризичен и болен. Груевски е на потег.

пс. Да сум јас на тоа место би ги прекинал преговорите.

Ambrose Evans-Pritchard во Телеграф ќе напише:

Economics should never be treated as a science. Its claims are not falsifiable, which is why economists can disagree so violently among themselves: a rarer spectacle in science, where disputes are usually resolved one way or another by hard data.

It is a branch of anthropology and psychology, a moral discipline if you like. Anybody who loses sight of this is a public nuisance …

Веќе на неколку наврати изнесував дека економијата не е наука, во контраст со природните  науки. Томас Кун со неговата природа на научните револуции мошне добро ги забележува и презентира критериумите на “научноста“, кои потоа ги превзема и прилагодува на општествен терен Карл Попер во неговото отворено општество. И да не остане низата куса, на неа се надоврзува Џорџ Сорос со неговата пазарна рефлексивност на полето на економијата. Но веќе пишував нешто за тоа, па да се послужам.

Од поперовото отворено општество како извориште на идеите во писанијата на Сорос во новата книга фокусот е на рефлексивноста (reflexivity) видена кај финансиските пазари. Накратко, концептот на рефлексивноста кажува дека индивидуалните инклинации на индивидуалните играчи на пазарот  отенцијално ги менуваат фундаментите на она `идеално` пазарно функционирање. Или погрешните перцепции на економските учесници на едно место може да доведат до реални перцепции за економските показатели на друго место со што се прави засилувачка повратна врска која доведува до финансиски балон кој неизбежно ќе дојде до состојба на нестабилност поради фаличноста на почетната перцепција. Ова објаснување може да биде примамлива интелектуална мамка за понекој финансиски сом, иако рака на срце во себе вклучува достаточно интересни поставки и разработки од кој има што да се научи. Но додека Сорос, човекот што ја скрши британската фунта, во финансискиот дел ќе се држи за концептот на рефлексивноста, во општествените размисли тој говори за фалинката на отвореното општество дефинирана како “постмодрен идиом“.

Вака ја објаснува фалинката, “Политичкиот дискурс не е задолжително насочен во потрага по вистината. Му верував на Попер и ги направив тие грешки поради нашата преокупација со потрага по вистината. За среќа, овие грешки не се фатални затоа што основата за критичкото мислење останува нечепната и овие грешки може да се поправат. Треба да се признаат разликите помеѓу природните и општествените науки.“ и следното “Постмодерниот однос кон реалноста е многу поопасен. И додека тој открадна добро парче од Просветленоста со откритието дека реалноста може да се манипулира, тој не ја признава потрагата по вистината како неопходност. Последователно, тоа овозможува манипулацијата на реалноста да остане неспречена. Зошто е тоа опасно? Затоа што во отсаство на соодветно разбирање резултатите од манипулацијата може да бидат радикално различни од очекуваното.“

Збиено, Сорос е голема лисица и велемајстор на финасиските пазари, воопшто не греши со делувачката рефлексивност на пазарите, но по дифолт нема чесни намери. Напросто, затоа што не е отворен со отвореното општество кое наводно му при срце. Да бидам поразбирлив, со падот на пазарите пред две години паднаа и дотогаш актуелните теортски поставки на економската теорија базирана на пазарната ефикасност.  Или како што вели Макс Кајзер,

George Soros’ ‘Reflexivity Theory’ rules. In short, prices change perception and since most trading is done based on perception the case for fundamental analysis goes out the window. Example: dot coms in 2000.  Into this mix add the fraudsters on Wall St. who manipulate prices – not to make or lose money per se – but to manipulate perceptions.  We saw this in 2008 when stock prices were manipulated by Wall St. to give the impression that the banking sector was about to collapse. The government acted on that perception and handed trillions over to the fraudsters. The same can be said of rigged polling results.  Changing the perception of the public mood can change the outcome. Because people act based on perception, not reality.

Значи, во економијата, кај финасиските пазари, промената на перцепцијата на јавното мислење, едноквоважечки со стручното мислење, доведува до поинакви пазарни резултати. Но истото се однесува на општествениот живот, политичкиот, што е далеку попримечиво и полесно за разбирање отколку олимписките облаци на теоретските височини каде се затскрива економијата. Барем во перцепциите на обичниот граѓанин сите оние формули и скапи одела одаваат впечаток за тешка и непристапна дисциплина. Луѓето дејствуваат во однос на перцепцијата, не со реалноста. Реалноста може да се совпаѓа со перцепциите, но во општества на симулакруми, хммм.

По овој калабалак на цитати и мисли, се наметнува прашањето – како тоа Сорос може да ја разбере рефлексивноста на финансиските пазари, за успешноста говори неговото дебело салдо, да ја применува долги години, повторно говори салдото, додека имал проблеми и погрешни уверувања во однос на општествената и политичката примена на рефлексивноста, или, можноста за маниупулации со перцепциите и резултатите.

Но да го оставам сега Сорос, кој е одличен употребен пример за перцептивните манипулации и да се впуштам на домашно тло. Во веќе линканиот џамански запис ќе видите дека и Груевски, или неговиот кабинет за перцептивни манипулации, веќе од поодамна ги совладал и обилно се служи со истите техники. Не кажувам пропагандно биро затоа што пропагандата е само зачестена манипулација по селектирани прашања со точно избрани дејствителни наративно-симболички објекти. Во распонот на селектираната контрапоставеност на двата габаритни блока кои ги користат истите техники особено ми причинува задоволство да правам провокативна контрапропаганда по прашањата каде тие се преклопуваат и имат заеднички интереси. ЕУ и НАТО, на пример. Се разбира дека постојат блоковски разлики, перцепции за нив, кои се ефемерни и странични, но кога се делува на востановеното перцепционо јадро одговорот најчесто е молк, или обид за префрлање и враќање на прашањето повторно кон ефемерноста.

На момент да ги сметнеме од ум домашните пол. закачки со бомбастичната невработеност од 24/7 Вол Стрит, не заради некаква критика на истегањето од двата доминантни политички табори каде со гаусовата распределба на полувистини би се позиционирала понудата на третата опција. Да се обидеме да ја сметнеме од ум вртењето на статистичкиот волан каде забецот од статистичкото тркало ќе покаже на одредена сума, цифра, бројка невработени. Податоците не се вредни самите за себе. Ним им е потребен контекст за да отскријат вистината и реалната состојба.

Перцепциите за состојбата на светската економија видно се изменија од почетокот на глобалната економска криза во 2008 година при што изнудуваат барања за нови општествени и економски интерпретации. Многу од најчесто користените пристапи, како што се марксистичките или либералните, веќе не одговараат на условите во кои се наоѓаме. Истото важи за економските теории и методи. Неолибералната логика е во ќор-сокак. ЕУ и САД се во ќор-сокак. Како увид, нобеловскиот кејнзијанизам на Кругман од Њу Јорк Тајмс кај економските блогови го менува местото за потсмев со до вчера забаталените либертаријански ставови на Рон Пол.

Симптоматично е што обата домашни блока можат да ја регистрираат сериозноста на овој прекршлив моментум, но никако не се подготвени за посериозни интерпретции, камо ли акции, туку веднаш го вкалапуваат во нивните веќе воспоставени мантри. Тие не смеат да им кажат на граѓаните што се случува. Власта е принудена да бара начини со кои ќе се преправаат дека нема криза и дека со некоја среќа економијата ќе се саморегулира се додека по некое време не се случи заздравување на светскиот финансиски систем. Можеби ќе бидеме помалку погодени од другите. Опозицијата во критиките воглавно се концентрира на изнаоѓање виновник во персоналитетите на власта. Нема абер од разбирање на сериозноста на состојбите. Можеби се нудат одредени технички решенија, или нешто сосема неприменливо но атрактивно за перцепцијата на граѓанинот, но дури и во тие работи ја покажува стандардната некадарност. Но опозицијата знае дека сечењето црвена лента од дунстерската градска плажа не може да ги избрише црвените салда на сметките од граѓаните и претпријатијата. Знае дека ситниот песок соодвествува со ситнежот по паричниците, и оттука е погонот на митингашката масовност.

Тие не смеат да им кажат на граѓаните што се случува. Долго потхрануваните и манипулирани перцепции за пристоен и богат живот се апсолутна категорија. Затоа што ако им кажат на граѓаните тоа сигурно ќе продуцира очај, по очајот гнев, и потоа сме на само чекор до хаос. А секако би требало. Вистината ослободува и луѓето треба да знаат. Треба да очекуваат и да знаат дека се при памет. Но доколку им ја кажат на граѓаните сериозноста на кризата, обемот и длабочината на последиците, тие треба да понудат и решенија. Тоа е перцепцијата. А решенија немаат, ниту власта, уште помалку опозицијата. Немаат ниту план.

Бидејќи повеќето земјите на јужната граница од руските територии и нејзините стратешки области потпаѓа на земји, расно, културно и религиозно различни од Руската цивилизација (освен за Балканот и Украина), геополитичката оска мора да биде строго меридијанска. Оттука и заклучокот: треба да се придонесе кон сите вертикали (должина) на интегративните процеси и да се попречуваат сите хоризонтали (по географска ширина), односно, кај сите кои во етнички и политички поглед се разликуваат од актуелниот руски простор треба да се применува принципот директно спротивен на принципот на доминација во етно-културната хомогеност.

Да направиме преглед на главните форми на геополитичката структура на “рускиот Југ “, (во најширока смисла), наизменично гледајќи во сите локални гео-политички систем од запад кон исток.

Балкански полуостров. Тука има четири посебни области:

а) босанско-хрватски (повеќето западен и Атлантски ориентиран, чист римленд);

б) српски ( источно расположен и јасно евроазиски ориентиран);

в) бугарски (повеќе кон исток, каде што има елементи на “левант верзија на римленд”, за појасна претстава овој модел е изразен од страна на Турција и континенталната евроазиска синтеза);

г) грчки (православна, дел од Атлантскиот блок).

“Новиот геополитички поредок“ (континентален и евроазиски) во овој регион (како и секаде) е базиран на промовирање на интегративните процеси на оскта Север – Југ. Ова значи дека треба максимално да се зајакнат односите Белград – Атина и Софија – Атина. Бидејќи целиот Балкан е мозаик што претставува многу комплицирана конфигурација, предлогот за јужнословенска федерација составена од Србија, Бугарија, Македонија, Црна Гора и Српската Босна, кој би бил теоретски идеален, но е тешко изводлив во блиска иднина. Исто така, тоа укажува на опасностите при процесот на широка интеграција, која во таков комплекс од етнички региони е секогаш проблематичен. Да потсетиме, на пример, жестокоста на Балканските војни на почетокот на дваесеттиот век помеѓу православните членки, Србија, Бугарија и Грција и проблемите кои постојано се јавуваат околу Македонија, која е јаболко на раздорот во рамките на потенцијалните евроазиски континентални православни држави. Притоа, на пример, средновековната српска империја на Немањиќ може да се земе како позитивна геополитичка парадигма. Покрај тоа, сите позначајни достигнувања на Грција во глобалните геополитички проекти (особено освојувањата на Александар Велики), се постиганти со стимулации кои доаѓаат од северот на Балканот, од македонската династија, и претходно дорскиот индо-европски тип на Спарта. Во рамките на еден мал модел на целиот Балкан, Србите (и до извесен степен Бугарија) е со евроазиски импулс, настапува како носител на идеи на хартлендот. Грција која се наоѓа најјужно геополитички е испружена помеѓу северниот континентален импулс и постојаната историска идентификација со римлендот. Затоа, сите интеграциски проекти за обединување на Грција со северниот дел на Балканот може да се зајакнат со подобрување на внатрешните грчки континентални импулси, што може да се засноваат на религиозни афинитет и блискост со православието, но и со Русија.

Ако на подолг рок, можеме да ја замислиме заедничка балканска федерација, евроазиско ориентирано топло море, минималната геополитичка програма може да се формулира како формирање на неправилниот ромб Софија-Москва-Белград-Атина (и повторно Софија), каде што од центарот произлегуваат  две греди, руско-српска и руско-бугарска, и тие се спојуваат во Атина. Сепак, прашањето на Македонија би можело да биде решено преку обезбедување на нејзиниот специјален статус за отстранување на каменот на сопнување меѓу трите балкански православни и потенцијално евроазиски (на различни степени) држави. Оттука, логично, витален е интересот за проблемот на Македонија во Москва.

Ако се погледне целата слика од спротивната гледна точка, од атлантска позиција, веднаш станува јасно дека на таласократијата и е важно да пријде директно спротивно на овие геополитички процеси.

Прво, за “морските сили” е важна поддршката на проатлантските сили од северот на Балканот (на Хрватите и Муслиманите), и покрај тоа, да ги одврати Србија и Бугарија од геополитички сојуз со Грција. За да го направите второто, најдобро е да се користи Македонија, која може да ги сруши сите континенталните проекти во регионот. И ако се додаде Турција како бугарски проблем, т.е. се придонесе за подобрување на турско-бугарските односи на штета на бугарско-руските, со тоа целата евроазиска континентална политика е поразена. Ова мора да се земе во предвид кај геополитика на Евроазија.

5,6 Македонската вистина (извадок)

Македонското прашање во современата Југославија имено е вкоренето во проблематичното реално суштествување на самата “Југославија”, која беше “држава на Јужните Словени” само во името. Македонците, претставуваат посебна етничка група, поставена насреде меѓу Србите и Бугарите со исповедање на православното христијанство, потребно е да се вклучат како природна компонента во оваа Југославија, составена од Србија и Бугарија. Но, постоењето на две словенски држави од јакобински тип на Балканот, наместо на една федерална, со “империјален” карактер, на словенски држави со евроазиска ориентација доведе до фактот, дека малечкиот македонскиот народ се најде на границата помеѓу двата политички региони со сосема различни политички специфики.

Во исто време тоа е во дополнение на фактот дека во сегашната Бугарија има пораст јакобинскиот национализам, премногу често, кој постојано ги турка православните балкански држави преку меѓусебниот конфликт да го негираат претпоставениот одговор на вистинската нововизантиска геополитика. Првично, во овој процес е активно вклучено атлантското лоби (како католичкото, така и англиското), што може да се почувствува во сегашната Бугарија, во поинакви форми.

Всушност, западна тактика останува иста како и на почетокот на овој век. Тогаш, ја уништија Австро-Унгарија, западот спречи формирањето на голема словенска заедница, игра на картата на “балканските национализми“, грчки, бугарски, српски, романски, итн. Денес, истите геополитички сили на Западот повторно нанесуваат двоен удар по Централна Европа и по јужнословенското единство, провоцирајќи хрватски сепаратизам на Запад и македонски на Исток.

Во случајот на Македонија, како и кај сите други балкански конфликти, излезот може да се најде преку глобалниот процес на интеграција, организацијата на поголеми Европски области, а не со праволиниско одделување и создавање на псевдо џуџести држави. Присоединувањето на Македонија кон Бугарија, исто така, нема да го реши проблемот, туку ќе биде зачеток на нови, овој пат вистински меѓудржавен, меѓу-словенски конфликт.

——

коментар:

упатно е шаховската табла на Збигњев Бжежински да се положи на основите на геополитиката од Александар Дугин .. обете четива иако со старост од повеќе од десетина години не изгубиле од геополитичката јадровитост во балканската шаховска игра .. оттогаш најновата партија се има развиено, има прилично видливи поместувања кај Турција и Германија, ЕУ, енергетските коридори, но кај геополитичките приоди кон Балканот нема поместувања од почетните претпоставени стратешки цели ..

.. извадоците се нафрлени, не како навивачко форсирање или фаќање било чија страна, туку како поттик за размисла, особено ако кај двете геополитички школи и блока, римленд и хартленд, Македонија ја има улогата на клучен ассетс во балансот-дисбалансот на православниот Балкан, воопшто Балканот .. и ако прашањето за името се постави во овој контекст со дефинирање на улогите на државните и политичките актери, се добива сосем интересна перспектива ..

- Госпоѓице, стварно нема потреба од оваа игра на заведување. Ти си така прекрасна и дивна – продожив во поетски „Идоли“ занес да муабетам со привлечната девојка.

***

Дали сакате да играте компјутерски игри? Тогаш ова би можело да биде нешто за вас. Тестирајте ги вашите вештини со пренесување на Алекс (не се работи за Александар Македонски м.з.) над мостови и околу пречки, и подигање на што повеќе евро банкноти и монети што може да ги соберете попат. Но, немој да паднете во вода! Треба, исто така, добро да ги познавате вашите евро банкноти за да одговорите на прашањата и да освоите  дополнителни поени!

Ако сте на возраст меѓу 9 и 16, може да добиете награда во нашата игра “Еврото работи”.

Игрица на Европската Централна Банка

***

Седнат на клупа додека ја палев цигарата ја здогледав заносната девојка со тазе надополнет кредит како влегува на совозачкото седиште од една огромна златникава лимузина со швајцарски таблички, чинам базелски. Цигарето до крај не ми беше испиено, без да излезе, девојката исчезна од мојот видокруг пред дополнително да ме заслепат светлата од лимузината.

Оваа историска посета на поделениот некатолички остров кај вредните аналитичари изнудува пред се ја разгледуваат од геополитички аспект. На таа надоврзувачка линија, без премногу нурнување во верските аспекти, колку да нотирам и да ја одржувам блог кондицијата, го претставувам видеото со геполитичкото цивилизациско моделирање на Панарин.

Македонската шиндлер листа не би била македонска доколку нема одредени мали промени во сценографијата и костимографијата, распределбата на улогите. ЕУстаповската наредба на баратање со луѓето ја спроведуваат во првата линија регрутираните карактерно подобни медиумски пропагандисти, во втората линија се интелектуалните коњушари. Возот е плав и украсен со жолти ѕвездички, додека терминолошки наместо работни кампови имаме работни места. Останато е приближно исто.